Yerel medyada yerel haberler
Haber
21 Nisan 2022 - Perşembe 13:37
 
Yerel medyada yerel haberler
Yerel medya gazeteciliği, yeni medya ve teknolojilerinin gelişimiyle birlikte önemli bir konum elde ederken aynı zamanda yerelin haber konusu ve özel haberlere olan ilgisi değişiklik göstermektedir.
Gündem Haberi
Yerel medyada yerel haberler

 

FERSUDE - Emrah Bakır / Fevzi Taş

 

Yerel medyanın ne tür haberler yaptığını ve neleri haberleştirdiğini İstanbul yerel medyası üzerinden yola çıkarak 1-15 Mart tarihleri altı gazetenin haber trafiğini  araştırma kapsamına aldık. On beş günlük araştırmamızda, günlük haber sayısı, kategorilere göre haber sayısı, haber dili, görsel, yerel ve ulusal haber konularına göre nasıl bir değişiklik içerdiğini inceledik.

 

İstanbul nüfusu 2021 yılında elde edilen raporlara göre 15. 840. 900olarak sonuçlanırken, bu nüfus, 7.933.686erkek ve 7.907. 214kadından oluşmaktadır.

 

  • Yüzdelik olarak ise: 50,08 erkek, 49,92 kadındır.

 

İstanbul hem Türkiye’nin hem de dünyanın önemli merkezlerinden biridir.  Ekonomi, ticari, sosyal, kültürel, politik vb. önemli unsurları arasında yer alırken, uluslararası birçok basının merkezlerinden biri olmaya devam ediyor. İstanbul’da yüzlerce yerel medya günlük haber akışına düzenli bir şekilde sürdürmektedir. Araştırmamızın temel amacı İstanbul’da en çok okunan ve uzun süre varlığını koruyan yerel gazetelerin on beş günlük haber içeriklerini taramak ve haber analizini oluşturmaktır. Sırasıyla; Agos, Kent Yaşam Gazetesi, Gazete Bağcılar, İstanbul Gazetesi, GazetesiKadıköy ve İstanbul Ses Gazetesi’ni on beş günlük (1-15 Mart) içeriğine odaklandık.

 

  • 1-15 Mart tarihleri arasında İstanbul’daki yerel gazetelerde yayınlanan 3.914

 

Haber içeriğindeşu sonuçlara ulaştık:

 

  • Toplam nüfus oranına göre kadın ve erkek oranı arasında nüfus olarak az bir fark olmasına rağmen, İstanbul yerelindeki kadınların sorunlarını ilgilendiren haberlerin sayısı her geçen gün azalmaya devam ediyor. Ve kadın haberleri genellikle; basın açıklamaları, belediyenin kadınlar için yaptığı çalışmalar, şiddet, taciz, cinsel saldırı, ölüm haberlerini araştırmamız boyunca gözlemlemekteyiz. Yerelde olan kadınların haber konusu olduğu diğer bir önemli nokta ise; belediyenin kadınlar için kooperatif çalışmaları, kadınlar için açılan sığınma evleri, kadınların ekonomik özgürlüğü için yapılan iş destekleri ve seminerler başta olmak üzere birçok haberler görebiliriz.

 

  • Kadınlarla ilgili diğer haberlerde genellikle kadınların kendi aralarındaki dayanışma, kadın hakları için yapılan eylemler, basın açıklamaları ve kadın emek haberleri ise yukarıda bahsettiğimiz konulara göre geri planda kalıyor. Ve birçok kadın haberi yerel medyada aynı haberler olmak üzere copy-past yapılarak haber sitelerinde yer alıyor.

 

  • Gazetelerin çoğunluğu özel sektörün reklam gelirlerine ve belediyenin reklam gelirlerine bağlı kalarak bir gelir elde ettiğinden dolayı haber sitelerinin içeriği reklama bol bir şekilde maruz kalıyor. Bu durum sitede haber okuyacak kişilerin sitede uzun süre kalmamasına neden olduğu kadar, sosyal medya (Twitter) haberlerini takip etmeye teşvik ediyor

 

  • Ulusal haberler, İstanbul yerel medyasında önemli bir derecede yer alıyor. Ülke gündemini ilgilendiren başlıca açıklamalar, Ulusal ve uluslararası politika, partilerin basın açıklamaları, ekonomi, sağlık haberleri yerel haberlere oranla ciddiyetini korumaya devam ediyor.

 

  • Türkiye’de en fazla engelli bireyin yaşadığı yer olan İstanbul olmasına rağmen, incelenen haber sitelerinde engelli bireylerle ilgili çok az haberlere denk geldik.

 

  • İstanbul İli genelinde ikamet izinli 644.726, geçici koruma statüsündeki Suriyeli 535.025 ve mülteci/ şartlı mülteci statülerinde 2.406 olmak üzere tüm hukuki statülerde toplam 1.182.157 yabancı bulunmaktadır. İstanbul’da çok sayıda mülteci olmasına rağmen özel haberlerde dezavantajlı gruplar olan mültecilerle ilgili haberlerin yoğunluğu diğer haberlere oranla az.

 

İncelemeye aldığımız yerel gazetelerin haber kırımları

 

  • Kadın: 150 (Başta kadına yönelik şiddet başta olmak üzere, taciz, saldırı ve kadınların dayanışma emek haberleri)

 

  • Kültür Sanat: 118(Yerelde olan kültürel aktiviteler ve kitap, sergi, tiyatro ve film çalışmaları ile ilgili kültürel aktivite haberleri)

 

  • Eğitim: 63(Yerelde olan eğitim sorunları, öğrencilerin barınma problemleri ve üniversitelere ve diğer eğitim kurumlarına yönelik haberler)

 

  • Politika: 400(Yerel politikalarla birlikte, siyasi partilerin açıklamaları ve dünya gündemine dair siyasi açıklamalar)
  •  
  • Yerel Yönetimler: 450(Büyükşehir belediyesinin ve diğer belediyelerinin yapmış olduğu çalışmalar ve açıklamalar)
  •  
  • Spor: 140(İlgili şehrin spor karşılaşmaları, transfer, karşılaşma sonuçlarını içeren haberler)
  •  
  • Sağlık: 113(Başta Korona virüs olmak üzere, sağlık ile ilgili bakanlığın açıklamaları ve ölüm doğum haberleri)
  •  
  • Yerel Haberler: 500(Yerelin sorunlarıyla birlikte cinayet, hırsızlık, kurumların açıklamaları ve açılışlar)
  •  
  • Ulusal Haberler: 480(Parti başkanlarının ülke gündemine dair yaptığı açıklamalar, erken seçim, meclis haberleri ve basın açıklamalarını içeren haberler)
  •  
  • Güncel Haberler: 1500(Yaşam, doğa, hava durumu, altyapı çalışmaları ile ilgili haberler)

 

‘’Medya merkezi bir yapılanmaya göre şekilleniyor’’

 

Yerel medyanın gazetecilikte yıllardır başarılı işlere imza atamamasınınönemli nedenlerindenbirinin ekonomi olduğunu dile getiren Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı (um:ag) Genel Yayın Yönetmeni Tezcan Durna, siyasi kararlarında ekonomi kadar belirleyici olduğunu söyledi. Durna konuşmasının devamında şunları söyledi:

 

  • Yerel medya eskiden beri hiçbir zaman parlak örnekler çıkaramadı. Bunun başlıca nedeni elbette ekonomik. Türkiye’de siyasi açıdan merkezi bir yapı oluşmuş durumda ve medya da bu yapılanmaya göre şekillenmiştir başından itibaren. Ülkenin en ücra köşesinde yapılacak bir sınır karakolu için dahi merkezden alınan kararlar uygulanır. Yerelin toprağını, yağış rejimini, iklimini ve bunlara uygun ihtiyaçlarını en iyi yerel üreticiler biliyor olmasına rağmen yine en ücra köşede yapılan tarımsal faaliyete yapılacak destek ödemelerinin kararları merkezden alınır. Velhasıl merkezi bir yapılanmanın hâkim olduğu bir siyasi ortamda medya da merkezde olan bitene göre şekilleniyor. Ulusal düzeyde faaliyet gösteren medya kuruluşları da ağırlıklı olarak merkezdeki siyasi faaliyetlere ve bürokratik elitlerin haber değeri taşıyan faaliyetlerine kulak kabartıyorlar. Yerelde deprem ya da sel felaketi olsa, yerelde bizzat bu felaketi yaşayan kişilere değil, buna çare bulacağı umulan merkezi iktidarın yürütme erkine, hatta tek bir kişinin sesine kulak verilir.

 

Tezcan Durna

 

 

‘’Yerel medya devletin ilan ve duyurularına bağımlı hale geldi’’

 

Devletten alınan duyuru ve ilanların yanı sıra yerelden aldığı reklam gelirinin gazeteler için yetersiz olduğuna dikkat çeken Durna şunları kaydetti:

 

  • Tarihsel ve siyasal yapılanmaya uygun şekilde merkezi ve ulusal düzeyde faaliyet gösteren medya kuruluşları fazla güçlenmiş durumdalar. Bu güçlenmeyi elbette devletten alınan reklamlar, ilanlar ve özel girişimlerden alınan reklamlar pekiştiriyor. Yerel medya kuruluşları, ki bu yıllarca gazeteler olarak varlık bulmuştur, ağırlıklı olarak devletin verdiği ilanlarla ayakta durdu. Yerelden aldıkları özel reklamlar, bu kuruluşların varlıklarını sürdürmesi için çok sınırlı bir kaynak oluşturuyor. Bu yapısal imkansızlıkların üstüne bir de sosyal medya kuruluşları eklendi. Şimdi artık yıllarca yereldeki medya kuruluşlarına verilen en basitinden ölüm ilanları bile sosyal medya platformlarından verilmeye başlandı. Pek çok özel girişim, artık yerel medya kuruluşlarına nispeten yüksek sayılabilecek ücretlerle ilan vermek yerine, sosyal medya platformlarından kişiselleştirilmiş ve özelleştirilmiş duyurularla istediklerini duyuruyorlar. Bu da elbette genel olarak da medya kuruluşlarının reklam gelirlerinin azalmasına yol açmış durumdadır. Ancak bu gelişme yerel medya kuruluşları için ölümcül bir sonuç doğurmuştur. Bunun üstüne yaklaşık üç dört yıldır istikrarlı olarak artış gösteren döviz ve buna bağlı kâğıt artışları da yerel gazetelerin canını fazlasıyla yaktı. Bu koşullarda yerel medya kuruluşları devletin ilan ve duyurularına daha da bağımlı hale gelmiş durumda.

 

            ‘’Yerel medyada sağlıklı habercilik için ön koşul kamu desteği’’

 

Yerel medyanın gazetecilik sorunlarını hem tarihsel hem de maddi problemlerinin neler olduğunu değerlendiren Durna, yerel medyanın güçlü kılınması için kamu desteğine dikkat çekti. Yeni bir gazetecilik modeline zamanla daha fazla ihtiyaç duyulacağını dile getiren Durna şunları ifade etti:

 

  • Yerel medyanın da ulusal düzeyde faaliyet gösteren medya kuruluşlarının da sağlıklı bir habercilik yapabilmesinin ön koşulu, kamu desteğidir. Gazeteler haberciliği, öncelikle kamunun bilgilenmesi için yapar. Türkiye’de hala haberciliğin sağlıklı bir demokratik yönetim için ne kadar önemli olduğu tam anlamıyla kavranabilmiş değil maalesef. Öncelikle bunun kavranması ve kamunun bu konuda daha çok duyarlı hale gelmesi gerekiyor. Özellikle internet yayıncılığı yaygınlaştığından bu yana, haberin bedava okunabilmesi kanıksanmış durumda. Oysa habercilik belki de dünyadaki en pahalı ve zahmetli işlerden birisidir. Her şeyden önce, haberci yaptığı haberlerle bazı çıkar ilişkilerini ifşa ettiği için hayatını ortaya koyar ve bunu koruyabilmesi güçlü bir kamu desteğiyle mümkün olabilir. Yanı sıra, iyi ve ses getirecek bir haber yapabilmeniz için günlerce uğraşmanız gerekir. Bu hem maddi kaynak gerektirir, tabi ki anlamlı bir gelirle desteklenmesi gerekir. Bunu sermayedarların karşılaması çoğu zaman mümkün olmuyor. Zira bunların çoğu zaman devletle ve reklam verenlerle çıkar ilişkileri oluyor. Muhtemelen bu kısır döngünün kırılması için içinde bulunulan krizli dönem bir fırsat sunacak. Kamu ya da halk tarafından maddi olarak desteklenecek ve ayakta tutulacak bir yeni gazetecilik modeli giderek daha çok yaygınlaşacak. Ancak bu dönüşümün gerçekleşebilmesi için bu kaotik dönemin bir miktar uzun süreceğini tahmin ediyorum.
Kaynak: Editör:
Yorumlar
Haber Yazılımı